З гісторыі будаўніцтва сінагог у Беларусі

Тамара Габрусь,
вядучы навуковы супрацоўнік Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, доктар мастацтвазнаўства, дацэнт архітэктуры

З гісторыі будаўніцтва сінагог у Беларусі.pdf

Рэзюмэ. Артыкул прысвечаны гісторыі будаўніцтва драўляных і мураваных яўрэйскіх бажніц на тэрыторыі Беларусі часоў Вялікага Княства Літоўскага, у архітэктуры якіх адлюстраваны рысы мясцовага абарончага дойлідства, еўрапейскіх стыляў рэнесансу і барока.

Ключавыя словы: архітэктура сінагог, мясцовыя будаўнічыя прыёмы, дзевяціпольная сістэма скляпенняў, абарончыя рысы, слонімская сінагога, беларускае барока.

ЛІТАРАТУРА
1. Гаркави А. Историческая справка о синагогах и еврейских молитвенных домах в России в царствование Александра ІІ // Восход. 1894, март. С. 54–61.
2. Еврейская энциклопедия. Т. 11. – СПб., 1906.
3. Балабан М. Еврейские исторические памятники в Польше // Еврейская старина. Т. 1. – СПб., 1909. С. 55–57.
4. Berson M. B??nice ?ydowskie w Polsce. – Krak?w, 1895; Mok?owski K. B??nice drewniane i meczety // Sztuka ludowa w Polsce. Cz. 2. – Lwow, 1903.
S. 424–443; G?oger Z. Budownictwo drzewne i wyroby z drzewa w dawnej Polsce. T.1. – Warszawa. 1907; Ba?aban M. Zabytki historyczne ?yd?w w
Polsce. – Warszawa, 1929; Piechotkowie M. i K. B??nice drewniane: Budownictwo i architektura. – Warszawa, 1957.
5. Павлуцкий Г. Г. Старинные деревянные церкви в Малороссии // История русского искусства: в 2 т. / под ред. И.Э. Грабаря. Т. 2: История архитектуры. Допетровская эпоха (Москва и Украина). – М., 1910. С. 377–382.
6. Szyszko-Bohusz A. Materia?y do architektury b??nic w Polsce // Prace Komisji Historii Sztuki. R. IV. Zesz. 1. – Warszawa, 1927; Ba?aban M. B??nice obronne na wschodnich kresach Rzechypospolitej. – Warszawa, 1927; Zajczyk S. Architektura barokowych b??nic murowanych w Polsce. – BNZAP, nr. 4. – Warszawa, 1933.
7. Еврейская энциклопедия. Т. 14. – СПб., 1908.
8. Краснянский В. Г. Город Мстиславль. – Вильно, 1912.
9. Всеобщая история архитектуры: в 12 т. – М., 1968. Т. 6. Архитектура России, Украины и Белоруссии. ХIV – первая половина ХIХ в.; Чантурия В.А. История архитектуры Белоруссии: Дооктябрьский период. – Минск, 1969; Габрусь Т.В. Становление стиля барокко в монументальной архитектуре Белоруссии ХVІІ в. / дисс. … кандид. искусствовед. – М., 1979; Иоффе Э.Г. Страницы истории евреев Беларуси. – Минск, 1996; Локотко А.И. Архитектура европейских синагог. – Минск, 2002.
10. НГАБ, Гродна. Ф. 8, воп. 2, спр. 398.
11. ЦДВГА, Масква, ВУА, 22365.